İnegol.Net   Anasayfayası için tıkla ...

İNEGÖL’DE HALK OYUNLARI

İnegöl’de yaşayan etnik grupların fazla oluşu İnegöl’ de oynanan Halk Oyunlarını da çok zengin kılmıştır. İnegöl’de oynanan Halk Oyunlarını araştırırken öncelikli olarak yerli köyleri araştırmayı uygun bulduk.

Yaptığımız araştırmalar sonucunda, İnegöl’de oynanan Halk Oyunlarının kaşıklı karşılama ve zeybek türü oyunlardan oluştuğunu gördük.

İnegöl Kent Müzesi Koordinasyon Kurulu ( Nedim Bayram, Serdar Rubacı, İsmail Hakkı Özak, Bayram İnaltekin, Ali Osman Olgun ) olarak İnegöl’ün bütün köylerinde yaptığımız uzun araştırmalar sonucunda İnegöl’ün Halk Oyunlarına ulaştık.

İnegöl’ün Halk Oyunları araştırırken, düğün şekillerinin günümüzde değişmesi nedeniyle çok zorluklar çektik.

Bayan oyunlarının araştırılması sırasında İnegöl’de görev yapan Hatice Ocak ve Havva Meral öğretmenlerimizin katkıları yadsınamaz.

Erkek oyunlarını araştırırken de tüm köylerdeki düğünlerin tarihlerine ulaşmaya özen gösterdik. Özellikle yardım aldığımız kişiler arasında köylerdeki düğünlerde müzisyen olarak görev yapan klarnet ve davulcular yer aldı. Onlara ulaştığımızda hangi köylerde, hangi tarihte klarnetli düğün olduğunu öğrendik. Bu da çalışmalarımıza olumlu bir katkı sağladı. Fakat çalgılı düğünlerin azalması, oynanan oyunların da unutulmasını hızlandırmıştı.

Eskiden çalgıcılar düğünlere en az 2 klarnet ve 2 davul giderek, Cuma gününden Pazar gününe kadar çalarlarmış. Ayrıca düğünlerde ilk önce en yaşlılar oyuna başlar, zamanla oyuncuların yaşları azalır ve en son olarak da oyun sırası gençlere bırakılırmış. Bu gelenek oyunların unutulmasını engellemekteymiş. Günümüzde bu geleneğin eskisi gibi devam ettirilmediğini, oyunların unutulmaya başladığını tespit ettik.

Diğer taraftan, oyunları bilen ve oynayan kişilerin çoğunun Hacı olması, oyunları oynamak istememesi, kayıt alınmasına ve fotoğraf çekilmesine izin vermemesi, oyunların araştırılmasındaki en büyük engellerden biri olarak karşımıza çıkmıştır. Buna rağmen yılmayarak aşağıdaki oyunları kaybolmadan kayda geçirmeyi başardık.

Erkeklerin Oynadığı Halk Oyunları ;

İnegöl Çiftetellisi : İnegöl’ün hemen hemen tamamında oynanır. Formu karşılıklı ya da daire şeklindedir. Oyun aracı olarak kaşıklar kullanılır.

İnegöl Karşılaması ( Güvende ) : İnegöl’ün hemen hemen tamamında oynanır. Formu karşılıklı ya da daire şeklindedir. Oyun aracı olarak kaşıklar kullanılır.

İnegöl Sekmesi : İnegöl’ün hemen hemen tamamında karşılıklı olarak oynanır. Oyun aracı olarak kaşıklar kullanılır.

Bıçak Oyunu : İnegöl’ün hemen hemen tamamında oynanır. Karşılıklı oynanan bu oyunun, oyuncu sayısı 2’dir. Oyun aracı olarak her oyuncuda ikişer bıçak kullanılır.

İnegöl Zeybeği : İnegöl’ün köylerinde tek, eşli yada daire formunda oynanır.

Kurşunlu Zeybeği : İnegöl’de köylerinde tek, eşli ya da daire formunda oynanır.

Kadınların Oynadığı Halk Oyunları :

Çiftetelli ( Nay Nay Nirinay ) : İnegöl’ün yerli köylerinde eşli ya da daire formunda oynanır.

Düz Oyun ( Avlıları ) : İnegöl’ün yerli köylerinde eşli ya da daire formunda oynanır.

Sekme ( Salgıncılar ) : İnegöl’ün yerli köylerinde eşli olarak oynanır.

Gide Gide : İnegöl’ün yerli köylerinde eşli olarak oynanır.

Of Aman ( Başındaki Gülüdür ) : İnegöl’ün yerli köylerinde eşli olarak oynanır.

Kütahya Yolu : İnegöl’ün yerli köylerinde eşli olarak oynanır.

Şap Şap ( Aşçıların Edası ) : İnegöl’ün yerli köylerinde eşli ya da daire formunda oynanır.

Ninanay ( Yayla Çiçeği ) : İnegöl’ün yerli köylerinde eşli ya da daire formunda oynanır.

Yuvarlanda Gel ( Amanın Yeşil Dere ) : İnegöl’ün yerli köylerinde eşli ya da daire formunda oynanır.

İnegöl’de oynanan oyunların çoğu karşılıklı iki kişi tarafından oynanır. Oyun esnasında eşlerin ters ayakla oynaması ise yaygın rastlanan bir durumdur.

Yukarıda isimleri yazılı İnegöl Halk Oyunları Ali Osman OLGUN tarafından derlenmiştir.

İnegöl Halk Oyunları ilk olarak Kültür ve Turizm Bakanımız Ertuğrul GÜNAY’ın da katıldığı, Ülkemizdeki ilk ilçe kent müzesi olan İnegöl Kent Müzesi’nin açılışında 10 Ocak 2009 tarihinde sergilenmiştir.

Yukarıda anlatılan İnegöl’ün Erkek ve Kadın Halk Oyunları, önümüzdeki sayılarda daha geniş olarak tanıtılacaktır.

İnegöl Halk Oyunlarında Giyilen Elbiseler ;

Erkekler :

Keçe Külah Fes , Zefiye yada Oyalı Yazma (tülbent) , Gömlek , Cepken , Kartal Kanat , Kuşak  , Dimi , Köstek , Kısa Potur , Nişanlık , Tütünlük , Yatağan Kılıç , Silah , Silahlık , Uzun Yün Çorap , Yemeni (Ayakkabı)

Oyun aracı olarak kaşık kullanılmaktadır. ( İnegöl Zeybeği, Kurşunlu Zeybeği ve Bıçak Oyunu hariç )

Kadınlar :

Tepelikli Fes , Pullu Yazma , Gıdıklık , Don Fanila ( İki Parçadan Oluşur ) , İbade , Cepken , Üç Etek , İçlik , Şalvar , Uçkur , Kuşak , Dolak (Dizge) , Tokalı Kemer , Yün Çorap , Ayakkabı

Oyun aracı olarak kaşık kullanılmaktadır.

İnegöl Halk Oyunları Müzikleri :

Yapılan araştırmalar sonucunda derlenen Halk Oyunlarının Müzikleri, Taner Demiralp’e notalandırılarak CD ortamına aktarılmıştır. Müzikler aşağıda sıra ile yapılmıştır.

01. Amanın Yeşil Dere - Kadın

02. Aşçıların Edası - Kadın

03. Avlıları ( Düz Oyun ) - Kadın

04. Basındaki Gülüdür - Kadın

05. Bayan Çiftetelli ( Nay Nay Nirinay ) - Kadın

06. Çiftetelli Erkek - Erkek

07. İnegöl Sekmesi - Erkek

08. Gelin Ağlatma - Kadın

09. Gide Gide - Kadın

10. İnegöl Güvendesi ( Karşılama ) - Erkek

11. Kütahya Yolu - Kadın

12. Salgıncılar ( Sekme ) - Kadın

13. Yayla Çiceği - Kadın

14. İnegöl Zeybeği - Erkek

15. Kurşunlu Zeybeği – Erkek

Müzikler İnegöl Kent Müzesi’nde mevcuttur.